3 Aralık 2009 Perşembe

Yeralti kollektifi Rifat Ilgaz





Evet "bir ulu cinar Rifat Ilgaz" Sewas'ta 35 aydinin yakilarak öldürülmesine dayanamamis kadar onurlu


bir rota izlemis ölmeden bir gün önce tarihe su anekdotu düsmüs.



Ben"Fravunlarin ilk caglarda kitaplari yaktigini,binalari yaktigini bilyordum.Ama bu kitaplari üretenlerini ise

yakildigini kendi ülkemde gördüm der.



Gözlerinizi bir pula satip gecmisiz bu yana

Ölmesini bilenlere yüz cevirisimiz bundandir

Körüz gözbebeklerimize mil cekilmis mil

Acimasiz bir namlu sakaginda soguk

Tetikteki kendi parmagimiz yabancinin degil..diyordu ulu cinar.



Bilgeligini ezilen halklarin alinterinden,kulagini sokaklardan ayirmiyordu cünkü o halkinin siirlerini,fikralarini,

tiyatro metinlerini memeleketinde ki insan manzaralarindan aliyordu ürkekce.



Ulu cinar Rifat Ilgaz Sewas katliami hemen ardindan 7 Temmuzda,ardindan yüzlerce eser ile emekci halklarimiza

tertemiz bir 80 yillik ömür birakarak gökyüzüne salincak kurmaya gitti.Belki onurlu direngenli ile bizi yildizlarin

ardindan denetliyordur.



1911'de Kastamonu'nun ilcesi Cide kasabasinda yasama rojbas diyerek merhaba der.Ulu cinari yasamin hem

hastaneler,hem de hapisanelerde gecmistir.O asla emekcilerin düsünüs tarzindan ödün vermeden yazilarinda ki

söför Ismail'i,dört cocuklu Rukiye anayi,Cibali tütün iscisi kadinlarin yoldasi,Karadeniz emekcisi kadinlarin

sirdasi Güllü ve Haci'yi kaleme almis inadina özgürlük diyerek yazmistir,

Halkin günlük yasamda ki dili yazilarina sinmistir.Sadeligi orda aramak gerekiyor.



Ulu cinarin okuma arzusu cocukluk dönemlerinde baslar ve ölene kadar devam eder.Daha ilkokuldayken Kastamonu'da

kirayla kitap satan Esekli kütüpaneci Emin Efendi'den romanlar alir fazla para ödememek icin hemen okuyarak iade

ederdi.

Ortaokul yillarinda ise yazmaya baslar Rifat Ilgaz.O dönemde Kastamonu'da cikan Nazikler ve Aciksöz dergilerine siirler

yaziyordu.Bu dönem siirleride Teyfik Fikret ve Riza Teyfik adli sairlerin etkisinde kalir.O dönemi tasvirlerken

ulu cinar söyle diyor"o yillar gözü kapali yasadigim dönemler diyor elestirerek"

Nazikler dergisi sahibi Calcale adli bir mizah dergisi cikarir ve calismalari burada yayinlanir.



YASAMIN OKYONUSUNDA KI CINAR

1940 yilinda toplumsal gercekci sanatin olusmasinda en cok emegi gecenlerdendir.Ikinci emperyalist savas basladiginda

hava buz kesmisti.Dönemi tasfir eden yazarlardan farkli olarak gercek yoksul yasami ve insanlari yaziyordu.1926

1939 kadaryazdigi siirlerin emekcilerin yasamindan kesitler var.O dönemin sahte aydin yazarlarin anlatmadigini

o bize anlatmistir gercekleri.Ve Rifat Ilgaz tarihsel kesitte gercek siirler yazmaya yönelir bu dönemde.Siirlerinde

mücadele-özgürlük ve sevda kokar.Ilk siir kitabi YARENLIK ve onu cezaevlerine gönderen SINIF yayinlanir tarih 1944



Sinif ancak 25 gün yayinda kalir,sikiyönetim kitabini toplatir ve kilitliyorlar onu Nazim'in dedigi gibi o duvarin ardina.

O duvariniz

O duvariniz viz gelir bize viz diyerek emekcilerin yaninda saf tutar.Sinif'ta ki kahramanlarinda da ögrenir hep Rifat

Ilgaz.Ve cocuklara seslerini cogaltmasini asilar,birlikte kollektifi calismayi ögütler yil 1945'tir.Sebahattin Ali ile

baslayan yoldaslik Marko pasa ile devam ederken Marko pasa yasaklaninca Mazlum Pasa,Hür Marko Pasa,Adem Baba

ve Yeni Baskan.



Tüm bu saldirilar onu rahatsiz eder saglgi bozulur,hakkinda acilan davalar bir birini izler,dergiler ve kitaplar

yasaklanir hatta ilginc bir dava var"Iran Sah'ina hakaretten hakkinda dava acilir.1953'te "devam" yayinlar

Devam ile siirsel bir anlatim yakalar.Radarin Anahtari,1957 Donkisot Istanbulda-1957 Hababam Sinifi 1959 -Bizim

Kogus 1959.



1962'de ise Soluk Soluga,1969'da ünlü siiri Aydinmisin siiriyle kör sagir ve dilsiz aydinlara artik yeter der.1974 ise

Baris'a atifta bulunur Güvercinim Uyurmu der söyle

Güvercin dedigin uyanik olmali

Tüyleri duman duman öfkeden

Yanip tutusmali gözbebekleri

Sevgiden tipir tipir bir yürek

Özgürlügünce dövüsken.



Ulu Cinar son olarak söyle seslenir sizler.....! !



Sevdim halkimdan yana olabilmek icin

Calisip ezilen senden yana

sevdim aldigim solugu hak etmek icin

Ama sevdim halkimca.




yeralti nehirleri kollektifi

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder